Câu hỏi : Nên bón phân cho cây cà phê kinh doanh làm mấy đợt trong năm là đủ?
Trả lời: Cà phê là cây lưu niên, nếu đủ nước quanh năm cây cũng sinh trưởng gần như quanh năm và nhu cầu dinh dưỡng hầu như không có thời kỳ gián đoạn. Tuy nhiên tùy từng thời kỳ khác nhau mà nhu cầu dinh dưỡng của cây cũng khác nhau.
Mặt khác, trên thực tế cà phê của ta trồng chủ yếu dựa vào nước trời nên việc chăm sóc chủ yếu tập trung vào mùa mưa, nhất là việc bón phân. Bón phân vào mùa mưa sẽ tạo điều kiện cho cây có đủ nước để khai thác phân bón và đồng hóa chúng. Khi cây thiếu nước thì hầu như các quá trình sống chỉ duy trì ở mức thấp nên không có khả năng khai thác dinh dưỡng. Nên nếu cây có được bón phân lúc này thì nó cũng không sử dụng được, chưa nói đến việc bón phân lúc thiếu nước có thể gây nguy hiểm cho cây vì lúc đó phân cũng “hút nước” và càng làm cho cây bị hạn thêm.
Thông thường trong một năm có thể bón phân cho cây cà phê làm 3 lần vào các thời kỳ:
- Đầu mùa mưa, vào các tháng 3-4-5 khi có những trận mưa đầu mùa đủ lớn.
- Giữa mùa mưa, vào các tháng 6-7.
- Gần cuối mùa mưa, vào các tháng 10-11.
Lần bón đầu mùa mưa và cuối mùa mưa nên dành cho một tỷ lệ thấp vì ở đầu mùa mưa lượng nước còn ít và lúc này cây mới bắt đầu sinh trưởng, chưa có khả năng khai thác được nhiều dinh dưỡng nên bón nhiều cây không khai thác kịp và có thể gây sốc. Ở cuối mùa mưa cũng không nên bón nhiều vì lúc này cây đang chuẩn bị bước vào giai đoạn nghỉ, chuẩn bị cho một mùa khô không có nước nên cũng không khai thác được nhiều phân. Lần bón giữa mùa mưa là lần bón tập trung nhất, vì lúc này cây đã sinh trưởng mạnh, có bộ lá và hệ thống rễ phát triển, có khả năng đồng hóa nhiều chất dinh dưỡng để tích lũy và chuẩn bị cho chu kỳ sinh trưởng sau.
Theo các kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm của mình, GS.TS. Phan Quốc Sủng đề nghị chia các lần bón như sau:
- Phân đạm chia ra bón cho lần 1 khoảng 35%, lần 2 bón 40% lần 3 bón 25%.
- Phân lân chia ra bón cho lần 1 khoảng 0%, lần 2 bón 40% lần 3 bón 60%.
- Phân kali chia ra bón cho lần 1 khoảng 30%, lần 2 bón 40% lần 3 bón 30%.
Sở dĩ lần 3 bón ít đạm, nhiều lân là do lúc này không muốn cho cây sinh trưởng mạnh mà chuẩn bị để cây bước vào giai đoạn chịu hạn và hình thành mầm hoa tốt hơn. Lượng lân lớn lúc này ngoài việc giúp cho quá trình phân hóa mầm hoa tốt hơn còn giúp bộ rễ cây khỏe mạnh, sẵn sàng cho việc chống chịu với một mùa khô đang đến.
TS. Lê Xuân Đính
|